Bogomili

Bogomili

Jednym z bardziej niezwykłych nurtów religijnych Europy był bogomilizm. Utworzyli go w X w. heretycy chrześcijańscy z terenów obecnej Bułgarii. Uznawali oni, że świat materialny jest dziełem Szatana, a Bóg miał dwóch synów: starszego Sataniela i młodszego Jezusa. 

Idee głoszone przez bogomiłów stanowiły zagrożenie nie tylko dla hierarchii kościelnych, ale też dla przywilejów możnych i władzy feudalnej. Odrzucali odpusty, kult maryjny, a nawet liturgię i Stary Testament. Stosowali spowiedź grupową. Z sakramentów dopuszczali jedynie chrzest przez Ducha Świętego, polegający na położeniu na głowę Ewangelii św. Jana.

Ich podstawowa forma modlitwy sprowadzała się do Ojcze nasz. Krytykowali kult świętych i okazywanie czci ikonom. Nie spożywali mięsa i nie pili wina. Żyli w ścisłej ascezie. Nie uznawali władzy kościelnej i tworzyli własne struktury, dzieląc się na trzy grupy: doskonałych, słuchaczy oraz wiernych.

Wierzyli, że pierwotnie istniał tylko Bóg i jego emanacje: Syn Boży i Duch Święty. Bóg zrodził dwóch synów: Satanela i Jezusa (Logosa). Pierwszy z nich zbuntował się przeciwko Ojcu i został wygnany wraz z grupą podporządkowanych mu aniołów. Stworzył świat materialny, który zawłaszczył dla siebie. Sataniel miał też uwieść Ewę, z którą spłodził Kaina i Kalomenę. Kain zabił swojego brata Abla i tak zło rozpowszechniło się na Ziemi. Wówczas Bóg, chcąc uratować ludzi, zesłał na świat swego drugiego syna. Co ciekawe, bogomili uważali, że Jezus wniknął w ciało Maryi przez ucho i gdy przybrał formę cielesną, wyłonił się tą samą drogą w Betlejem. Po latach spędzonych na nauczaniu, stworzył według nich - jedynie pozory, że umarł. Wszystko po to, by wstąpić do piekieł i stoczyć walkę ze swoim upadłym bratem i wrócić do Ojca. Od tej pory zły syn Boga był nazywany Szatanem.

Istniały różne odłamy bogomilizmu. Niektórzy na przykład chodzili nago, traktując nuddyzm jako drogę powrotu do Raju. Działała także grupa oddająca się orgiom, aby potem móc odbyć pokutę. Ruch jako całość przetrwał do XVII w.